ميرزا خانلرخان
29
سفرنامه خانلرخان اعتصام الملك ( فارسى )
خوابگاه و يك نيمتخت براى نشستن و يك صندوقى كه سه مرتبه دارد . هرمرتبه عليحده بيرون مىآيد ، باز مىشود و بسته مىشود . براى جاى خورده اسباب مثل قلمدان ، كتاب ، پول و غيره . روى آن صندوق از سنگ مرمر است . در كمال جلا و صفا . روى آن سنگ ظرفى از چينى هميشه پر از آب با يك قدح چينى گذاشته . پهلوى آن ظرف چينى سرپوشدارى براى جاى ليف و صابون . ظرف چينى ديگرى براى جاى مسواك و شانه گذاشته است . در يك گوشهء اطاق هم كه اغلب پس پرده و پشت در است ، ظرفى از مس و روى آن ظرفى از چينى گذاشته است . وسطش سوراخى دارد براى ادرار كه در نيمشب حاجت بيرون آمدن و به مبال رفتن نباشد . اما خوابگاه داراى يك تشك پر در كمال نرمى ، كتان سفيد تميزى روى آن كشيده ، بالش پر بسيار نرمى با روكش كتان سفيد نظيفى گذاشته ، يك كتان بسيار لطيف تميزى هم با يك پتوى سفيد كركى خيلى نرمى براى روانداز بالاى آن كشيدهاند . يك جام آينهء بزرگى بالاى صندوق به ديوار نصب است . شب را وقت خواب در آنجا شخص با راحت تمام مىخوابد . صبح كه برخاست ، دست را با صابون و ليف مىشويد . سر و ريش شانه كرده با دستمالهاى سفيد لطيف مىخشكاند . لباس پوشيده به اطاق بزرگ آمده ، سر ميز نشسته قهوه مىخورد . به هرطرفى كه مايل است مىرود و به هركارى ميل دارد خودش را مشغول مىكند . در اين واپور ، نود اينطور خوابگاه دارد . فرقى كه ميانهء قمرهء اول و دويم است اينست كه اسباب قمرهء اول نفيستر است . بخارى از سنگ مرمر دارد . مجلسش وسيعتر است . اگر دريا متلاطم شود و كشتى به حركت بيايد ، حركت قمرهء اول كمتر است . ساعت مجلسى قيمتى در آنجا گذاشته است . ساكنين آنجا محترمترند . قيمت كرايهء آنجا هم بيشتر است چنانچه در اين واپور براى يك نفر از اسلامبول تا « مارسيل « 1 » » كه هشت روز راه است در قمرهء دويم سى تومان مىگيرند ، در قمرهء اول چهل و دو تومان .
--> ( 1 ) - مارسى بندر جنوب فرانسه